Świadczenia kompensacyjne dla nauczycieli

Na mocy ustawy z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. nr 97, poz. 800) nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni, zatrudnieni w szkołach i przedszkolach (publicznych i niepublicznych), placówkach kształcenia ustawicznego oraz w placówkach, o których mowa w art. 2 pkt. 5 i 7 Karty Nauczyciela, mogą zakończyć swoją aktywność zawodową wcześniej niż w wieku emerytalnym tj. przed ukończeniem 60 lat życia - kobiety i 65 lat życia - mężczyźni.

Do uzyskania wieku emerytalnego mogą otrzymywać, finansowane z budżetu państwa, świadczenia kompensacyjne.
Nabycie prawa do świadczenia kompensacyjnego uzależnione jest od spełnienia następujących warunków:
• rozwiązanie stosunku pracy,
• posiadanie stażu ubezpieczeniowego (okresy składkowe i nieskładkowe) wynoszącego 30 lat, w tym 20 lat pracy w charakterze nauczyciela w jednostkach, o których mowa wyżej,
• osiągnięcie wieku, który w latach 2009-2014 wynosić będzie 55 lat, a w kolejnych latach będzie stopniowo wydłużany aż do 59 lat w przypadku kobiet i 64 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2031-2032.
Po otrzymaniu wniosku o przyznanie nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, ZUS wyliczając jego wysokość, dzieli zgromadzone środki przez wskaźnik dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn dla osób w wieku 60 lat. W wyniku takiego działania otrzymana kwota będzie stanowiła miesięczne świadczenie kompensacyjne.
 Prawo do świadczenia ulega zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez uprawnionego pracy w szkole lub przedszkolu. W przypadku podjęcia innej pracy, prawo do świadczenia ulega zawieszeniu lub świadczenie to ulega zmniejszeniu na ogólnych zasadach przewidzianych w przepisach ustawy
o emeryturach i rentach z FUS. Nauczyciel, któremu przyznano świadczenie kompensacyjne, nie może jednocześnie pobierać innych świadczeń, takich jak: renta socjalna, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne czy renta z tytułu niezdolności do pracy. W przypadku zbiegu prawa do świadczeń nauczyciel otrzyma jedno z nich, wyższe bądź wybrane przez siebie.
Nauczyciele pobierający świadczenie kompensacyjne są uprawnieni do świadczeń z zakładowego funduszu socjalnego. Mają prawo do zachowania mieszkania, jak też prawo użytkowania działki gruntu szkolnego. Mogą także korzystać z pomocy zdrowotnej gwarantowanej przez Kartę Nauczyciela oraz do otrzymania odprawy w wysokości identycznej, jak nauczyciele przechodzący na emeryturę.

Grażyna Mierzwa